آیا تا به حال درباره موضوع تقویت یا آموزش فن بیان فکر کرده‌اید؟ احتمالاً هر از گاهی از اطرافیان شنیده‌اید که می‌گویند فلانی خوش‌صحبت است. شاید هم شنیده باشید که درباره دیگران بگویند که فلانی مُهره مار دارد! واقعیتی که باید آن را بپذیریم این است که برخی افراد به‌خوبی می‌توانند با کلامشان روی دیگران تأثیر بگذارند. اگر فرضیه مُهره مار را کنار بگذاریم با قاطعیت می‌توان گفت که آنچه آن‌ها را به چهره‌هایی مقبول و جذاب تبدیل می‌کند، مهارتشان در حرف زدن است. مهارت مهمی که به آن فن بیان می‌گوییم.
- فن بیان چیست؟
- تقویت و آموزش فن بیان چه ضرورتی دارد؟
- چطور می‌توانیم این مهارت را در خودمان بهبود دهیم؟
این‌ها سؤالات مهمی هستند که یافتن جوابشان می‌تواند تغییرات چشمگیری در کیفیت زندگی افراد به وجود بیاورد. نکته‌ای که امروز همه مهارت آموزان عزیز ما در مدرسه سخن، درستی آن را تأیید می‌کنند.
9 تکنیک فوق‌العاده برای تمرین فن بیان در خانه
فن بیان چیست؟
قبل از اینکه به معرفی راه‌های آموزش فن بیان برای مبتدیان بپردازیم، بد نیست تعریف واضحی از آن ارائه دهیم. فن بیان در ساده‌ترین تعریف به معنای توانایی شما در خوب سخن گفتن است. کسانی که از این مهارت برخوردار هستند می‌توانند در هر زمان و مکانی با افراد مختلف ارتباط کلامی خوبی برقرار کنند. آن‌ها در انتقال منظورشان بسیار ماهر هستند و در هر لحظه می‌دانند که چطور زبان را در دهان بچرخانند.
فن بیان قوی شما را به چهره‌ای نافذ و اثرگذار تبدیل می‌کند. شاید بگویید که اصلاً چرا باید شخصیت نافذ و اثرگذاری داشته باشیم؟ جواب این سؤال اصلاً سخت نیست؛ چون نفوذ و اثرگذاری جزء منابع قدرت هستند که می‌توانند در روابطتان با دیگران، شما را در موضع برتر قرار دهند. وقتی موضع برتر و اصطلاحاً دست بالا را داشته باشید، دیگران را با حرف‌هایتان آسان‌تر متقاعد می‌کنید.
تقویت فن بیان چه اهمیتی دارد؟
از موضوعاتی مثل نفوذ و تأثیرگذاری که بگذریم، به دلیل ساده‌ای در خصوص اهمیت آموزش فن بیان می‌رسیم. آن دلیل چیزی نیست جز خوشایند بودن!
همه ما دوست داریم در روابطمان با دیگران به شکلی مثبت مورد ارزیابی قرار بگیریم. اینکه آن‌ها ما را شخصیتی جذاب و دل‌نشین بدانند، اهمیت زیادی برایمان دارد. متأسفانه اغلب افراد، صرفاً به دلیل عدم برخورداری از قدرت فن بیان، قربانی ارزیابیِ نادرست دیگران می‌شوند. بسیاری از آن‌ها تنها به این دلیل که نمی‌توانند خوب صحبت کنند، با صفات نامناسبی مثل سرد، بی‌عزت نفس، «نچسب» و … شناخته می‌شوند. وقتی دیگران ما را این‌گونه ارزیابی کنند، عجیب نیست که در برقراری رابطه با آن‌ها دچار مشکل شویم. نکته مهم‌تر این است که آثار منفی فن بیان ضعیف، صرفاً به روابط انسانی محدود نمی‌شود. افرادی که فاقد مهارت کلامی مناسب هستند، معمولاً در زندگی شغلی خود نیز نمی‌توانند توفیق چندانی کسب کنند.
پس به‌طور خلاصه و بنا به دلایل زیر می‌توانیم بهبود فن بیان را یکی از مهم‌ترین لازمه‌های موفقیت در زندگی امروز بدانیم. این مهارت:
- از شما شخصیتی جذاب و دل‌نشین می‌سازد.
- کمک می‌کند تا با آنچه می‌گویید، دیگران را با خود همراه کنید.
- از شما مذاکره‌کننده‌ای خبره می‌سازد تا بتوانید در شرایط مختلف طوری حرف بزنید که منافعتان تأمین شود.
- قدرت هدایت و رهبری را برایتان به ارمغان می‌آورد.
اگر تا امروز اهمیتی برای تقویت و آموزش فن بیان قائل نبوده‌اید، این توضیحات باید نگاهتان را تغییر دهند. اصلاً شاید تا امروز حتی به ذهنتان هم خطور نکرده باشد که باید هنر خوب حرف زدن را بیاموزید. بااین‌حال به قول معروف، ماهی را هر وقت از آب بگیریم، تازه است!
بسیاری از اعضای جامعه بزرگ مدرسه سخن، کار را از صفر آغاز کرده‌اند ولی امروز و با کمک اساتید دلسوز ما به سخنوران خبره‌ای تبدیل شده‌اند. وقتی آن‌ها توانسته‌اند، قطعاً شما هم می‌توانید!
راهکارهای آموزش فن بیان برای مبتدیان
شاید در این خصوص که چطور فن بیانتان را تقویت کنید، ایده‌ای نداشته باشید. اما هیچ اِشکالی ندارد! اینجاست که می‌توانید از راهکارهای آموزش فن بیان برای مبتدیان استفاده کنید. راهکارهایی که نقطه شروع خوبی برای آغاز یک مسیر هیجان‌انگیز هستند. سفری که در انتهای آن به فرد دیگری تبدیل خواهید شد. فردی که به‌خوبی می‌داند چطور با قدرت کلام، اطرافیانش را جذب و جادو کند! بدون توضیح بیشتر برویم سراغ معرفی بهترین راهکارهای آموزش فن بیان برای مبتدیان.
1. کسب آگاهی!
اگر در حرف زدن ضعیف هستید ولی تا امروز متوجه این ضعف نشده‌اید، دلیلش چیزی جز عدم آگاهی نیست. بنابراین برای از بین بردن این ضعف و تبدیل آن به نقطه قوت ابتدا باید آگاهی‌تان را افزایش دهید. آگاهی از اینکه امروز و در شرایط عادی، چطور صحبت می‌کنید؟ وقتی کیفیت حرف زدنتان را زیر ذره‌بین قرار دهید، می‌توانید زمینه‌های بهبود را پیدا کنید. شاید بیش‌ازحد تند یا کند صحبت می‌کنید؛ یا لهجه غلیظ و ناخوشایندی دارید. شاید هم تُن و لحن صدایتان کسل‌کننده و خواب‌آور است و ده‌ها شاید دیگر!
یک راه ساده و درعین‌حال مؤثر برای کسب آگاهی از کیفیت صحبت کردن، ضبط کردن صدایتان است. می‌توانید حین گفتگوی روزمره با دیگران صدایتان را با رکوردر گوشی ضبط کنید و بعداً آن را بارها و بارها بشنوید. با انجام این کار، برای تقویت فن بیان، سرنخ‌های خوبی پیدا می‌کنید. برای کسب آگاهی می‌توانید نظر دیگران را نیز درباره شکل گفتارتان جویا شوید و حتی گاهی از صحبت کردنتان فیلم بگیرید.
2. خواندن مقاله!
مطالعه همیشه یکی از روش‌های ثابت و مهم یادگیری بوده است. بنابراین در آموزش فن بیان برای مبتدیان نیز جایگاه ویژه‌ای دارد. به‌طور کلی خوب حرف زدن، تابع مجموعه‌ای از قواعد مختلف است. به عبارت دیگر، فن بیان یک مهارت چندوجهی بوده که برای بهبود آن کارهای زیادی می‌توان انجام داد.
خواندن مقالات مرتبط با این مهارت و همین‌طور تکنیک‌های بهبود آن می‌تواند گام بلندی در مسیر پیشرفت باشد. ما در سایت سخنوری، مجموعه‌ای از مقالات متنوع را درباره روش‌های بهبود فن بیان به رشته تحریر درآورده‌ایم. پیشنهاد می‌کنیم به عناوین این مقالات نگاهی بیندازید. آن‌ها منابع آموزشی بسیار ارزشمندی هستند که با خواندنشان نکات کاربردی فراوانی دستگیرتان خواهد شد.
3. تماشای ویدئو!
علی‌رغم اهمیت منابع مکتوب در بحث آموزش فن بیان برای مبتدیان، نمی‌توان منکر تأثیرگذاری فایل‌های ویدئویی شد. ویدئو کلیپ‌های آموزشی، منابع مکمل برای نکاتی هستند که در کتاب‌ها یا مقالات خوانده‌اید. به‌عنوان مثال، با تماشای کلیپ سخنرانی یک سخنران معروف، متوجه نکاتی می‌شوید که شاید با خواندن ده‌ها مقاله هم نمی‌توانستید آن نکات را دریابید. به دنبال مرجعی برای تماشای این نوع ویدئوها هستید؟ سری به سایت‌هایی مثل یوتیوب و تد بزنید. در این سایت‌ها صدها ویدئو از اجرا و سخنرانی چهره‌های معروف فهرست شده‌اند که با یک کلیک می‌توانید آن‌ها را تماشا کنید.
شاید بهتر باشد تماشای ویدئو را با ویدئوهایی که مشخصاً جنبه آموزشی دارند شروع کنید. ما در قسمت کارگاه آموزش فن بیان در سایت سخنوری، ویدئوهای آموزشی مناسبی را تدوین و منتشر کرده‌ایم. ویدئوهایی که سرکار خانم دکتر فریبا علومی یزدی از برجسته‌ترین چهره‌های سخنوری ایران، عهده‌دار امر تدریس در آن‌ها هستند.
4. تمرین مقابل آینه!
می‌دانستید تمرین مقابل آینه در تقویت و آموزش فن بیان برای مبتدیان معجزه می‌کند؟! شاید تأثیر این تکنیک ظاهراً ساده را دستکم بگیرید. اما مطمئن باشید سخنوران بزرگی که امروز در مقابل جمع می‌درخشند، روزهای زیادی را در خلوتشان با آینه حرف زده‌اند.
با سخن گفتن در مقابل آینه، از شکل حرف زدن و مخصوصاً زبان بدنتان، آگاهی بیشتری کسب خواهید کرد. علاوه بر این می‌توانید تکنیک‌های سخنوری را در عمل تمرین کنید و با آزمون و خطا، تسلط بر کلامتان را به‌طور مستمر افزایش دهید.
5. صحبت یا سخنرانی برای مخاطب تمرینی!
بعد از مرحله تمرین مقابل آینه باید یک پله بالاتر بروید. حالا باید به جای آینه، افراد واقعی را مخاطب حرف‌هایتان قرار دهید. این افراد می‌توانند یکی از دوستان یا اعضای خانواده باشند. بهتر است در ابتدای امر، کسی را به‌عنوان مخاطب تمرینی انتخاب کنید که با او راحت‌تر هستید. به‌این‌ترتیب از بروز اشتباهاتی مثل تپق زدن و … در مقابل او نگرانی چندانی نخواهید داشت.
نحوه کار به‌آسانی آب خوردن است! یک موضوع مکالمه انتخاب کنید و برای مدتی مشخص (مثلاً 10 دقیقه) با مخاطب تمرینی‌تان درباره آن حرف بزنید. یک راه دیگر این است که به جای مکالمه، پشت تریبون فرضی قرار بگیرید و درباره موضوع موردنظر، سخنرانی کنید. ما مقالات مناسبتی مختلفی را برای تمرین سخنرانی روی سایت سخنوری قرار داده‌ایم که می‌توانید از آن‌ها استفاده کنید. حتماً از مخاطبتان بازخورد بگیرید و از او بخواهید که نکات مدنظرش را با شما در میان بگذارد. بعد از اینکه اعتمادبه‌نفستان بیشتر شد می‌توانید این تمرین را مقابل چند نفر از دوستان یا اعضای خانواده انجام دهید. کسب نتیجه از این تمرین آموزش فن بیان یک شرط مهم دارد؛ آن هم این است که باید انتقادپذیر باشید و از بازخوردهای منفی دیگران، استقبال کنید. آن‌ها نکاتی را به شما گوشزد می‌کنند که از دید خودتان پنهان مانده‌اند.
و نهایتاً ثبت‌نام در کلاس؛ بهترین راه آموزش فن بیان برای مبتدیان
هر 5 روش معرفی‌شده در بالا به سهم خودشان می‌توانند نقش چشمگیری در تقویت و آموزش فن بیان برای مبتدیان ایفا کنند. اما تجربه نشان داده که هیچ راهی به اندازه ثبت‌نام در کلاس فن بیان به بهبود مهارت کلامی افراد کمک نمی‌کند.
یکی از خدمات ویژه مدرسه سخن، برگزاری کارگاه‌ها و کلاس‌های آموزشی برای شما علاقه‌مندان به سخنوری است. اگر می‌خواهید در کوتاه‌ترین زمان، قدرت کلامتان را به بالاترین سطح برسانید، می‌توانید به جامعه بزرگ مدرسه سخن بپیوندید. ما طی سال‌ها فعالیت در مدرسه سخن، افتخار آموزش سخنوران متعددی را داشته‌ایم. سخنورانی که بسیاری از آن‌ها علاوه بر موفقیت در زندگی شخصی، توانسته‌اند به‌واسطه همین مهارت نامشان را سر زبان‌ها بیندازند.
اگر شما هم می‌خواهید با قدرت کلام، جهانتان را دگرگون و اطرافیان را شیفته و مجذوب کلام خود کنید، به مدرسه سخن بیایید. ما در این مسیر، همراه و پشتیبان همیشگی شما هستیم.