ثبت‌نام در دوره گویندگی می‌تواند به یک نقطه عطف مهم در زندگی حرفه‌ای شما تبدیل شود. امروز افرادی زیادی را می‌توان یافت که از طریق حرفه گویندگی، توانسته‌اند نامی برای خود دست‌وپا کنند و درعین‌حال به درآمد بالایی برسند. گویندگی از هر نظر، کاری جذاب است که البته ورود به این حوزه ویژگی‌های خاصی را می‌طلبد.
مهم‌ترین شرط برای تبدیل شدن به یک گوینده خوب، داشتن مهارت فن بیان است. این مهارت خود مؤلفه‌های دیگری را شامل می‌شود که تقویتِ هم‌زمان هر کدام از آن‌ها اهمیت زیادی دارد. به همین دلیل، حتی افرادی که از دید دیگران «خوش‌صحبت» هستند، لزوماً نمی‌توانند با تکیه بر مهارت‌های فعلی‌شان وارد حرفه گویندگی شوند. گویندگان موفق، نقشه راه مشخصی دارند و اهمیت نقش آموزش را به‌خوبی درک کرده‌اند. بنابراین اگر خواهان رسیدن به قله‌های موفقیت در عرصه گویندگی هستید، باید مسیری مشابه را طی کنید. مسیری که یکی از مهم‌ترین بخش‌ها و مراحل آن، شرکت در دوره گویندگی است.
سرفصل‌های مهمی که باید در دوره گویندگی، آموزش داده شوند
دوره‌های گویندگی، تنوع و سرفصل‌های زیادی دارند. اینکه یک دوره شامل چه سرفصل‌هایی باشد، به سطح مهارت آموز و البته اهداف حرفه‌ای او بستگی دارد. بااین‌حال، مواردی وجود دارند که یک دوره گویندگی حرفه‌ای، حتماً باید آن‌ها را پوشش دهد. مواردی که مستقیم یا غیرمستقیم به موضوع فن بیان و سخنوری مربوط هستند. بیایید در اینجا به این سرفصل‌های مهم نگاه کوتاهی داشته باشیم.
- آموزش زیبا حرف زدن
- تنظیم سرعت کلام
- آموزش کنترل صدا
- قابل فهم صحبت کردن
- آموزش زبان بدن
- مدیریت لهجه
1. آموزش زیبا حرف زدن
یک گوینده رادیویی یا تلویزیونی برای همراه ساختن مخاطبان باید هنر زیبا حرف زدن را یاد بگیرد. زیبا صحبت کردن می‌تواند مؤلفه‌های زیادی را شامل شود که شاید یادگیری همه آن‌ها ضرورتی نداشته باشد. در اینجا نیز باید سطح مهارت آموز و اهداف حرفه‌ای او را در تصمیم‌گیری لحاظ کرد. جمله‌بندی روان و گوش‌نواز، استفاده از واژه‌ها یا اصطلاحات خاص و جالب‌توجه، به‌کارگیری صنایع ادبی مانند جناس، سجع و … ازجمله مهم‌ترین مهارت‌ها در زمینه آموزش زیبا حرف زدن هستند.
2. تنظیم سرعت حرف زدن
یک گوینده ماهر و حرفه‌ای، با رعایت یک ریتم متعادل حرف می‌زند. سرعت حرف زدن، معیاری تعیین‌کننده در همراهی یا عدم همراهی مخاطبان با شماست. اگر خیلی کُند حرف بزنید، احتمالاً مخاطب را خیلی زود دچار ملال و خستگی می‌کنید. درعین‌حال، ریتم بیش‌ازحد سریع در کلام می‌تواند به اختلال در درک، جا ماندن مخاطب از قطار جملات شما و نهایتاً انصراف او از شنیدن صحبت‌هایتان بینجامد.
ناگفته نماند که یکی از دلایل تند حرف زدن، استرس و عدم اعتمادبه‌نفس حین صحبت کردن است. این واقعیت به‌خوبی نشان می‌دهد که چرا باید در یک دوره گویندگی، به افزایش اعتمادبه‌نفس توجه ویژه‌ای نشان داد؟
3. آموزش کنترل صدا
همه ما دارای یک طیف یا دامنه صدایی مختص خودمان هستیم. دامنه‌ای که وسعت آن می‌تواند بسیار متفاوت باشد. بااین‌حال، در کنار این تفاوت یک اشتراک جالب وجود دارد و آن این است که اکثر ما، قادر به استفاده‌ی درست و حداکثری از دامنه‌ی صدای خود نیستیم.
فراز و فرودها یا زیر و بم‌های آوایی، بخش مهمی از مهارت فن بیان هستند که می‌توانند در قدرت و گیرایی کلام معجزه کنند. به همین دلیل آموزش کنترل صدا را باید یکی دیگر از مهم‌ترین سرفصل‌های دوره گویندگی بدانیم. گویندگان حرفه‌ای ضمن شناخت دامنه صدایشان، قادر به کنترل مؤلفه‌های صوتی خود هستند. به همین دلیل، یکنواخت و اصطلاحاً مونوتن حرف نمی‌زنند و تغییراتی متناسب با آنچه می‌گویند، در صدای خود ایجاد می‌کنند. به این ترتیب، مخاطبان نیز از گوش دادن به صحبت‌های آنان خسته نشده و پس از مدتی کوتاه، اشتهای شنیداری‌شان کور نمی‌شود!
4. قابل‌فهم صحبت کردن
سخنان یک گوینده رادیویی یا تلویزیونی، در عین زیبایی باید به‌راحتی قابل‌فهم باشد. در اغلب مواقع بخش مهمی از مخاطبان یک برنامه رادیویی یا تلویزیونی را مردم عادی یا اصطلاحاً عوام تشکیل می‌دهند. بنابراین یک گوینده حرفه‌ای باید طوری حرف بزند که همه بتوانند فحوا و مضامین گفته‌هایشان را بفهمند. البته گاهی ممکن است یک برنامه، دارای مضامین و موضوعات تخصصی باشد؛ بااین‌حال، حتی در این برنامه‌ها نیز باید اصل مفهوم بودن را رعایت کنید. با ثبت‌نام در دوره گویندگی می‌توانید به همگرایی و توازن مناسبی بین زیبایی، وضوح و سادگی کلام دست پیدا کنید.
5. آموزش زبان بدن
زبان بدن یکی از تعیین‌کننده‌ترین جنبه‌های سخنوری و فن بیان است. درواقع، بخش عمده‌ای از محتوای یک پیام نه از طریق کلمات بلکه از طریق زبان بدن یعنی عناصر غیرکلامی انتقال می‌یابد. بنا به یافته‌های علمی، مخاطبان قبل از آنکه به محتوا یا «چیستی» بیان توجه کنند، به «چگونگی» بیان توجه نشان می‌دهند و زبان بدن تماماً به همین جنبه ارتباط پیدا می‌کند.
حالت صورت، وضعیت قرارگیری اندام‌هایی مثل سر و دست و گردن، تماس چشمی و … بر نحوه ادراک پیام از جانب مخاطب، تأثیر بسیار پررنگی دارد. به همین دلیل یک دوره گویندگی حرفه‌ای، باید سازوکار ویژه‌ای را برای آموزش زبان بدن به مهارت آموزان در نظر بگیرد.
تردیدی نیست که آموزش زبان بدن در دوره گویندگی تلویزیون اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا اگر قرار باشد روزی به‌عنوان یک خبرنگار یا گوینده اخبار در قاب تلویزیون فعالیت کنید، مخاطبان مستقیماً قادر به دیدن شما هستند. بااین‌حال، این واقعیت نباید اهمیت آموزش زبان بدن در دوره گویندگی رادیو را به حاشیه براند. زبان بدن حتی در یک ارتباط کاملاً شنیداری نیز می‌تواند کیفیت بیان گوینده را تحت تأثیر قرار دهد. همه ما در بیشتر مواقع می‌توانیم از پشت تلفن، لبخند زدن مخاطبمان را احساس کنیم؛ این‌طور نیست؟ برای اینکه تفاوت را بهتر حس کنید، رکوردر گوشی را روشن کنید؛ سپس جمله‌ای خاص را یک بار بدون لبخند و بار دیگر همراه با لبخند بگویید. حالا به این دو صدا گوش دهید و آن‌ها را با یکدیگر مقایسه کنید!
6. آموزش مدیریت لهجه
بسته به نوع رسانه‌ای که قصد فعالیت در آن را دارید، ممکن است مدیریت لهجه هم برایتان ضرورت پیدا کند. البته پیشنهاد می‌شود که این مهارت را فارغ از نوع رسانه (اعم از محلی یا سراسری) به کیت مهارت‌های فن بیانتان اضافه کنید. چراکه لهجه بیش‌ازحد می‌تواند سایر جنبه‌های کلامتان را تحت‌الشعاع قرار داده و ادراک مخاطب را دچار سوگیری کند.
با مدرسه سخن، نامتان را در عرصه اجرا بر سر زبان‌ها بیندازید!
فن بیان، حوزه‌ای به‌مراتب گسترده‌تر از 6 موردی است که در این گفتار از آن‌ها نام بردیم. بسته به سطح و کیفیت دلخواهتان در اجرا و گویندگی، موارد دیگری را نیز می‌توان به این فهرست اشاره کرد. ولی در این مطلب تلاش کردیم تا به ذکر اَهَم موارد بسنده کنیم. با مرور سرفصل‌های آموزش فن بیان، احتمالاً شما نیز برای ثبت‌نام در دوره گویندگی متقاعد شده‌اید. اینجاست که اهمیت ثبت‌نام در یک موسسه خوب و حرفه‌ای اهمیت پیدا می‌کند. موسسه‌ای که ضمن برخورداری از مربیان و اساتید خبره و شناخته‌شده، سازوکار مؤثری در آموزش سخنوری داشته باشد.
با در نظر گرفتن این موارد، مدرسه سخن همان مکان ایده‌آلی است که مسیر پرفرازونشیبِ ورود به عرصه گویندگی را برای شما عزیزان هموار می‌کند. مدرسه سخن، به‌عنوان یک موسسه پیشتاز در عرصه آموزش فن بیان توانسته تا امروز چهره‌های زیادی را به عرصه اجرا و گویندگی معرفی کند؛ وقتی این‌چنین است، چرا ستاره بعدی شما نباشید؟! با این تفاصیل، شرکت در دوره گویندگی مدرسه سخن، گامی بلند در راستای رسیدن به اهداف و آرزوهایتان خواهد بود.