در بخش اول این مقاله گفتیم که محیط اطراف ما با تغییرات سریع احاطه شده و برای موفقیت در عرصه کار و زندگی، باید با اِعمال مدیریت تغییر، به تحولاتی که به وقوع می‌پیوندند، واکنش مناسبی نشان دهیم. گفتیم هوش هیجانی می‌تواند به ما در انطباق با تغییرات، کمک زیادی کند و در این خصوص، پنج مهارت طلایی مبتنی بر استفاده از هوش هیجانی را در قالب مهارت‌های ۱ تا ۵ برای کنار آمدن با تغییرات توضیح دادیم. حالا در اینجا قصد داریم در ادامه آن مطلب، پنج مهارت طلایی دیگر، مبتنی بر هوش هیجانی را در خصوص مدیریت تغییر در قالب مهارت‌های ۶ تا ۱۰ با شما عزیزان در میان بگذاریم. با ما همراه باشید.
مهارت۶: دلایل ایجاد تغییر را کشف کنید.
عدم استقبال شما از تغییر شاید به این دلیل باشد که نیاز و ضرورتی برای تغییر احساس نمی‌کنید. بهتر است به‌جای پیش‌داوری در مورد افراد خواهان تغییر و نیز رد تغییراتی که قرار است صورت گیرد، ابتدا با آن‌ها گفتگو کرده و دلایلشان را برای این کار جویا شوید. چطور؟ مهارت بعدی را بخوانید!
مهارت۷: تغییرات را بدون اطلاع از دلایل بپذیرید!
گاهی اوقات، خصوصاً در شرایط و محیط کار، شاید از علت اِعمال تغییر مطلع نباشید و وقتی هم که علت آن را از کارکنان قدیمی‌تر می‌پرسید، آن‌ها نیز همانند شما از دلایل احتمالی بی‌اطلاع باشند. گاهی در چنین مواقعی، عوض آنکه به حس مقاومت درونی‌تان که می‌تواند به شما آسیب برساند، مجال بروز دهید، بهتر است با تغییر همراه شوید و این واقعیت را قبول کنید که ممکن است هرگز از دلیل تصمیماتی که گرفته شده، آگاه نشوید.
با این کار به‌جای آنکه خود را در باتلاق نارضایتی رها کنید، از سلامت عاطفی و احساساتی‌تان مراقبت می‌کنید. چنین کاری، نمونه‌ای عملی و تمام‌عیار از بروز هوش هیجانی شماست.
مهارت۸: فرایند تحول را درک کنید!
تغییر، طیف گسترده‌ای از احساسات را در افراد برمی‌انگیزد. حتی آن دسته از تغییراتی هم که به زعم شما مطلوب هستند و شما آن‌ها را درست تلقی می‌کنید، می‌تواند باعث بروز احساس اضطراب، آشفتگی یا ترس شود. اما جای نگرانی نیست. زیرا چنین احساساتی بخشی عادی از فرایند تغییر هستند. بگذارید به‌عنوان نویسنده این مقاله کمی هم از تجربیات شخصی‌ام برایتان بگویم.
«بر این باورم تا اینجا سه تصمیم مهم در زندگی‌ام گرفتم. ازدواج، مهاجرت به استرالیا و ترک شغلی که به مدت ۱۰سال تصدی آن را بر عهده داشتم. هر یک از این تصمیمات و تغییراتِ حاصل از آن‌ها باعث بروز میزانی از نگرانی و اضطراب برایم شدند. درحالی‌که هر سه تصمیم از بهترین تصمیمات زندگی‌ام بودند. آیا درگیری من با احساس اضطراب و نگرانی به این معنا بود که هوش هیجانی کمی دارم؟ ضرورتاً نه! احساسات، مثبت یا منفی، بخش جدایی‌ناپذیری از فرایند تغییر هستند. با این حال، نوع، شدت و نحوه‌ی واکنشم نسبت به احساس نگرانی، می‌تواند نمایانگر سطح هوش هیجانی‌ام باشد.»
وقتی تغییر رخ می‌دهد و به‌تبع آن، احساسات بروز می‌یابند، اگر آن‌ها را تصدیق و تحمل کرده و سرکوبشان نکنید، همراهی با فرایند تغییر برایتان بسیار آسان‌تر می‌شود.
مهارت۹: برداشت شخصی از تغییر نداشته باشید.
وقتی تغییر شرایط کاری مثل جابجایی، تجدید ساختار یا تعدیل شغلی بر شما تحمیل می‌شود، درک کنید و بپذیرید که این تغییر به‌احتمال خیلی زیاد ارتباطی به شخص شما ندارد. مثلاً اگر در اجرای یک برنامه تعدیل نیرو، عذرتان را از شرکتی که در آن کار می‌کنید، خواسته‌اند، بدانید که چنین تصمیمی احتمالاً بنا به دلایل اقتصادی، تغییر سیاست و … اخذ شده و این کار ارزش خدمات قبلی شما را زیر سؤال نمی‌برد.
تصمیم سازان و تصمیم‌گیرندگان ممکن است حتی شما را نشناسند. بنابراین همواره این جملات را در مواقع نیاز با خود تکرار کنید: این یک تصمیم شخصی نیست؛ بلکه نوعی سیاست است! این یک رویکرد ارزشمند مبتنی بر هوش هیجانی بوده که کمک زیادی به شما می‌کند.
مهارت۱۰: مسئولیتِ مدیریت تغییر خودتان را بر عهده بگیرید!
باید بپذیریم که همواره سازمان‌ها، مدیران و سرپرستانی وجود دارند که تغییرات مدنظر را با روشی ضعیف و ناخوشایند بر دیگران تحمیل می‌کنند. یکی از همکارانم می‌گفت: نحوه اِعمال و ابلاغ تغییر در شرکتی که در آن کار می‌کنم، تماماً با قواعد و اصول صحیح مدیریت تغییر در تضاد است! عموماً در مورد تغییراتی که قرار است اِعمال شوند، با کارکنان مشورتی صورت نمی‌گیرد، هشدارهای لازم به آن‌ها داده نشده و توضیحی از آینده‌ای که پس از اِعمال تغییرات جدید، در انتظار آن‌هاست، ارائه نمی‌شود.
اما با همه این‌ها اجازه ندهید که مدیریت تغییر ضعیف و غیر کارشناسانه‌ی دیگران به گوشه‌ی رینگ پرتتان کند! پس با استفاده از استعداد هوش هیجانی، بر فرایند مدیریت تغییرِ خودتان کنترل پیدا کنید.
- فهرستی تهیه کنید و در آن همه چیزهای خوبی را که در سال گذشته‌ی کاری به آن‌ها دست‌یافته‌اید، یادداشت نمایید.
- دستاوردهای ارزشمند دیگران را به آن‌ها یادآور شوید.
- سپس با همکاران گروهی تشکیل دهید و با همه‌ی خوب و بد آنچه در حال تغییر است، خداحافظی کنید!
شیوه‌ها و تشریفات خاص خودتان را برای کنار آمدن با تغییر اِبداع کنید. در کنار آمدن با تغییر، صاحب سبک باشید! اینکه بسیاری افراد از اِعمال مدیریت تغییر بر اساس راهکارهای مبتنی بر هوش هیجانی ناتوان هستند، به این معنا نیست که شما هم در مسیر مدیریت تغییر، دست از تلاش بکشید.
برای مطالعه بخش اول این مقاله کلیک کنید.