متن سخنرانی : هانیه حسنکی-فقر فرهنگی
بسم الله الرحمن الرحیم
خانم‌ها، آقایان سلام و درود بر شما.
اینجانب هانیه حسنکی، دانشجوی رشته مشاوره خوشحال هستم که امروز دقایقی را در خدمت شما هستم.
شوربختانه ما ایرانیان در مقطع کنونی، خیلی فقیریم!
فقر فقط گرسنگی نیست، فقری بسیار خطرناکتر از فقر اقتصادی وجود دارد به نام فقر فرهنگی. فقر فرهنگي بسيار عميق‌تر و ريشه‌دارتر از فقر اقتصادي است .
مهم‌ترين شاخصه فقر فرهنگي جهل و ناداني است بنابراین هر جامعه‌ای که اندیشه نکند، فقیر است.
فقر فرهنگی یعنی وقتی کسی از تو می‌پرسد در حال حاضر داری چه کتابی می‌خوانی؟ حتی اسم یک کتاب هم در ذهنت نیاید.
فقر فرهنگی یعنی در خیابان آشغال بریزی و از تمیزی خیابان‌های اروپا تعریف کنی.
فقر فرهنگی یعنی ماشین 4 میلیاردی سوار بشی ولی قوانین رانندگی را رعایت نکنی .
فقر فرهنگی یعنی ورزش نکنی و به جایش برای تناسب اندام از غذا نخوردن و جراحی زیبایی کمک بگیری.
فقر فرهنگی یعنی کتابخانه‌ی خانه‌ات کوچکتر از یخچالت باشد .
فقر فرهنگی یعنی به جای کمک به آدمی که نیازمند کمک است موبایلت را در بیاری و از او فیلم و عکس بگیری.
به راستی روزانه چند نمونه از این نوع فقر را در زندگی‌هایمان می‌بینیم؟
چه باید کرد؟
- باید بی فرهنگی خود را بپذیریم.
مي‌گويند اولين گام درمان يك معتاد اين است كه او قبول كند معتاد است. اولين گام اصلاح فرهنگ موجود نيز آن است كه قبول كنيم اين فرهنگ مشكل دارد و بسياري از مولفه‌هاي آن بايد در زير ذره‌بين نقد قرار گيرد و آسيب‌شناسي شود. باید قبول کنیم که فرهنگ كار جمعي، تعهد و مسئوليت‌پذيري ما پايين است. صدها سال است كه از خويشاوندسالاري و پارتي بازي رنج مي‌بريم. روحيه مدارا و تحمل ديگران در ما اندك است. خود را صاحبنظر در ورزش، اقتصاد، سياست خارجي، سد‌سازي، خودرو‌سازي، هنر و غيره مي‌دانيم. آيا وقت آن نرسيده كه اين ضعف‌ها و «زشتي‌هاي فرهنگي» را به نسل جوان نشان دهيم و از آن‌ها بخواهيم كه مانند ما نباشند؟
- كافي نيست به مردم بگوييم اخلاق‌مدار باشند، بايد با الگوهاي رفتاري به آن‌ها آموزش داد تا رفتار اخلاقي را انجام دهند. براي رسيدن به فرهنگي اخلاقي بايد برنامه‌ها و راهكارهاي عملي در نظر گرفته شود تا نسل فردا از دوران كودكي آموزش ببيند. از آموزش رعايت حقوق شهروندان، كمك به ديگران و مسئوليت‌پذيري در امور مختلف گرفته تا پرهيز از دروغگويي، رعايت قوانين و داشتن وجدان كاري را بايد از خانواده‌ها، مدارس، محله‌ها و جشنواره‌هایی چون جشنواره سعدی شروع كرد.
- به دنبال توسعه فردی خودمان باشیم.
بسياري از مشكلات فرهنگي جامعه از پديده‌هايي مانند مُدگرايي گرفته تا حسادت، چاپلوسي و دروغ به دليل ضعيف بودن شخصيت فردي است. در جامعه ما احترام گذاشتن به شخصيت خود چندان رعايت نمي‌شود زيرا بسياري از ما هنوز صاحب شخصيت نشده‌ايم. شخصيت ايراني به جاي آنكه با فرديت مستقل خودش هستي پيدا كند، تحت‌تاثير نظر ديگران است و از خود استقلال چنداني ندارد. از منظر جامعه شناسی می توان گفت من فاعلی ایرانیان ضعیف و در عوض من مفعولی بسیار قوی است. باید بین این دو بعد وجودی انسان تعادل ایجاد شود زیرا فدا کردن یکی به نفع دیگری پیامدهای مخربی در پی خواهد داشت.
- و در نهایت آزاد و آزاده باشیم. بدون «آزادي» هيچ جامعه‌اي به توسعه فرهنگي نخواهد رسيد. احترام به آزادي عقيده و بيان، صبر و شكيبايي در برابر منتقدان و پذيرفتن تفاوت‌ها، شرط ورود به دنياي فرهنگ است. فرزندان این مرز و بوم باید با کمان اندیشه و پیکان فرهنگ، مرزهای عدالت و آزادی را پاس دارند و مرزداران اندیشه و فرهنگ را سپاس گزارند.
یادمان باشد كار فرهنگي زمان‌بر است و سال‌ها و شايد يك يا دو نسل بايد عوض شوند تا فرهنگ اصلاح شود؛ فرهنگ مانند يك وعده غذايي نيست كه چند ساعته بتوان آن را درست كرد؛ فرهنگ مانند ذائقه است كه سال‌ها طول مي‌كشد تا تغيير پيدا كند. فرهنگ عرصه انديشه، تبادل نظر، بردباري، كار عميق و بلندمدت است .
در دقایق پایانی این سخنرانی، بیایید با خودمان فکر کنیم که ما کدام فرهنگ را باید تغییر بدهیم؟
پوینده و مانا باشید
منابع:
۱. یادداشتی با عنوان “مصائب فقر فرهنگی” از کمیل نظام بهرامی در روزنامه اعتماد
۲. نوشته‌ها و سروده‌های سید علیرضا شفیعی‌مطهر
lمتن سخنرانی : هانیه حسنکی
بخش رقابتی: سخنوری
موضوع: فقر فرهنگی
مشاور: نازنین ناظم
رییس دوازدهمین جشنواره بین المللی سعدی : دکتر فریبا علومی یزدی
مطالب مرتبط
بررسی نقش تفاوت فرهنگی در هوش هیجانی و ناهمگونی عواطف
متن مجری عارف علیپور :خلیج فارس پاسبان هویت و فرهنگ ملت ایران